Mẹ bị trĩ sau sinh nên ưu tiên ngâm ngoài [ Chuyên gia giải đáp ]

Bị trĩ sau sinh khiến nhiều mẹ đau rát mỗi lần ngồi, đi lại hay đại tiện. Mẹ lại băn khoăn không biết nên dùng thuốc nào vì lo ảnh hưởng đến em bé đang bú. Chính vì vậy, ngâm ngoài thường được ưu tiên trong những trường hợp phù hợp.

Trong bài viết dưới đây, PGS.TS.BS Nguyễn Quang Duật, chuyên gia Tiêu hóa, cố vấn chuyên môn của Dược phẩm Hoàng Long ViNa sẽ giúp bạn hiểu rõ vì sao mẹ bị trĩ sau sinh nên ưu tiên ngâm ngoài. 

Nguyên nhân bị trĩ sau sinh

Bệnh trĩ sau sinh xảy ra khi hệ thống tĩnh mạch ở vùng hậu môn và trực tràng bị giãn quá mức, hình thành búi trĩ gây đau rát, khó chịu. Đây là tình trạng khá phổ biến ở phụ nữ sau sinh do cơ thể phải chịu nhiều thay đổi trong suốt thai kỳ và quá trình sinh nở.

Nguyên nhân chính khiến mẹ dễ bị trĩ là do:

Áp lực từ thai nhi trong thời kỳ mang thai

Trong suốt thai kỳ, đặc biệt từ tam cá nguyệt thứ ba, tử cung phát triển nhanh và tăng đáng kể về kích thước. Khi đó, tử cung chèn ép lên các tĩnh mạch vùng chậu và tĩnh mạch chủ dưới, làm cản trở quá trình máu trở về tim. Máu lưu thông chậm và bị ứ đọng khiến các tĩnh mạch quanh hậu môn, trực tràng dần giãn rộng theo thời gian.

Tình trạng giãn tĩnh mạch kéo dài làm tăng áp lực vùng hậu môn và tạo điều kiện thuận lợi hình thành búi trĩ. Đây cũng là nguyên nhân khiến nhiều phụ nữ bắt đầu xuất hiện triệu chứng trĩ hoặc bệnh tiến triển rõ hơn vào những tháng cuối thai kỳ.

Rặn nhiều trong quá trình sinh

Đối với phụ nữ sinh thường, việc rặn để đưa em bé ra ngoài làm áp lực trong ổ bụng và vùng chậu tăng lên đột ngột. Áp lực này tác động trực tiếp lên hệ tĩnh mạch hậu môn, khiến các búi trĩ vốn đã hình thành trong thai kỳ dễ sưng to, sa ra ngoài hoặc gây đau rát nhiều hơn sau sinh. Nếu thời gian chuyển dạ kéo dài hoặc phải rặn nhiều lần, nguy cơ bệnh trĩ tiến triển nặng cũng sẽ tăng lên.

Táo bón kéo dài sau sinh

Táo bón là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến bệnh trĩ sau sinh kéo dài hoặc tái phát. Sau khi sinh, nhiều mẹ ít vận động, uống chưa đủ nước, bổ sung ít chất xơ hoặc e ngại đi đại tiện do đau tầng sinh môn. Những yếu tố này khiến phân trở nên khô cứng và khó đào thải. Việc phải rặn mạnh mỗi lần đi vệ sinh làm áp lực lên tĩnh mạch hậu môn tăng cao, khiến búi trĩ dễ sưng viêm, chảy máu và lâu hồi phục.

Hệ tĩnh mạch vùng chậu chưa hồi phục hoàn toàn

Sau sinh, cơ thể cần một khoảng thời gian để các cơ quan và hệ tuần hoàn vùng chậu trở về trạng thái bình thường. Trong giai đoạn này, thành tĩnh mạch vẫn còn giãn, khả năng đàn hồi chưa hồi phục hoàn toàn nên dễ xảy ra tình trạng ứ máu quanh hậu môn. 

Nếu mẹ thường xuyên ngồi lâu, bế con liên tục, mang vác vật nặng hoặc đứng trong thời gian dài, áp lực lên vùng hậu môn sẽ tiếp tục tăng, khiến búi trĩ khó co nhỏ và thời gian hồi phục kéo dài hơn.

Xem thêm: Bị trĩ sau sinh có nên dùng thuốc không?

Vì sao mẹ bị trĩ sau sinh nên ưu tiên ngâm ngoài? 

Tùy vào mức độ bệnh trĩ, tình trạng sức khỏe và giai đoạn sau sinh, bác sĩ sẽ cân nhắc chỉ định phương pháp chăm sóc hoặc điều trị phù hợp. Với mẹ đang cho con bú, mỗi phương pháp đều có cơ chế tác động và những điểm cần cân nhắc riêng. Dưới đây là những đặc điểm của ba phương pháp thường được áp dụng. 

Thuốc uống

Sau khi uống, hoạt chất được hấp thu qua đường tiêu hóa, đi vào máu và phát huy tác dụng trên toàn cơ thể.

Đối với mẹ đang nuôi con bằng sữa mẹ, một số hoạt chất có thể bài tiết vào sữa với mức độ khác nhau. Vì vậy, việc sử dụng thuốc uống cần có chỉ định của bác sĩ để lựa chọn loại thuốc phù hợp, liều dùng thích hợp và đảm bảo an toàn cho cả mẹ lẫn bé.

Thuốc bôi

Thuốc bôi giúp đưa hoạt chất trực tiếp đến vùng hậu môn để hỗ trợ giảm sưng, đau hoặc ngứa. Tuy nhiên, vùng hậu môn là khu vực có niêm mạc mỏng và nhiều mạch máu nên vẫn có thể hấp thu vào cơ thể. Bên cạnh đó, khi vùng hậu môn đang sưng đau và nhạy cảm, việc bôi thuốc trực tiếp cũng có thể khiến nhiều mẹ cảm thấy e ngại hoặc khó chịu. 

Ngoài ra, một số thuốc bôi còn chứa corticosteroid hoặc thuốc gây tê. Vì vậy, mẹ đang cho con bú cũng không nên tự ý sử dụng mà cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng.

Ngâm hậu môn

Khác với thuốc uống hay thuốc bôi, ngâm ngoài chủ yếu tác động trực tiếp lên vùng hậu môn thông qua nước ấm hoặc thảo dược dùng để ngâm. Phương pháp này không đưa hoạt chất vào cơ thể, nên phù hợp với mẹ cho con bú.

Nước ấm giúp làm sạch vùng hậu môn, thư giãn cơ vòng và mang lại cảm giác dễ chịu sau mỗi lần ngâm. Nếu kết hợp với các thảo dược dùng để ngâm ngoài như Chè ngâm Thanh Hậu An, mẹ còn được hỗ trợ làm sạch, làm dịu vùng hậu môn và tạo cảm giác thoải mái hơn trong quá trình chăm sóc.

Chính vì vậy, với những trường hợp trĩ sau sinh ở mức độ nhẹ hoặc đang trong giai đoạn chăm sóc tại nhà, ngâm ngoài thường được ưu tiên như một giải pháp hỗ trợ ban đầu. Nếu triệu chứng kéo dài, chảy máu nhiều hoặc đau tăng dần, mẹ vẫn cần được bác sĩ thăm khám để có hướng điều trị phù hợp.

Bị trĩ sau sinh có tự khỏi không? 

Sau sinh, nhiều trường hợp bệnh trĩ có thể cải thiện dần, nhưng mẹ vẫn nên đi khám để xác định chính xác mức độ bệnh.

Nếu trĩ ở độ 1 hoặc độ 2, bác sĩ thường ưu tiên điều trị nội khoa bằng thuốc kết hợp chăm sóc tại nhà.

Với trĩ độ 3 hoặc độ 4, người bệnh có thể cần can thiệp bằng thủ thuật hoặc phẫu thuật theo chỉ định.

Đối với mẹ vừa sinh con, phẫu thuật thường được cân nhắc sau ít nhất sáu tuần để đảm bảo an toàn và phục hồi. Dù áp dụng phương pháp nào, mẹ đang cho con bú cũng cần sử dụng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. 

Xem thêm: Mẹ bị trĩ sau sinh phải làm gì để nhanh hồi phục?

Khi nào mẹ bị trĩ sau sinh cần đi khám bác sĩ?

Phần lớn trường hợp  trĩ sau sinh có thể cải thiện khi mẹ chăm sóc đúng cách và duy trì lối sống lành mạnh. Tuy nhiên, nếu triệu chứng kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường, mẹ nên đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám và tư vấn phương pháp điều trị phù hợp.

Mẹ nên đi khám ngay nếu gặp một trong các dấu hiệu sau:

• Triệu chứng bệnh trĩ không cải thiện sau khoảng 7 ngày chăm sóc tại nhà.
• Búi trĩ sưng to hơn, đau nhiều hoặc tái phát thường xuyên.
• Chảy máu hậu môn nhiều hoặc lượng máu tăng dần khi đại tiện.
• Búi trĩ có dịch mủ, kèm mùi hôi hoặc nghi ngờ nhiễm trùng.
• Xuất hiện sốt, ớn lạnh, mệt mỏi hoặc cảm giác khó chịu toàn thân.

Việc thăm khám sớm giúp bác sĩ đánh giá chính xác mức độ bệnh và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Nếu bệnh trĩ tiến triển nặng hoặc không đáp ứng với điều trị nội khoa, bác sĩ có thể cân nhắc các thủ thuật hoặc phẫu thuật khi cần thiết.

Cách cải thiện bệnh trĩ sau sinh tại nhà

Ngoài việc ngâm hậu môn mẹ cũng cần duy trì chế độ chăm sóc đúng cách. Những thói quen dưới đây sẽ hỗ trợ cải thiện triệu chứng bệnh trĩ:

• Xây dựng chế độ ăn giàu chất xơ: rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc 
• Uống đủ 2 – 2,5 lít nước mỗi ngày
• Không nhịn đại tiện hoặc rặn quá mạnh 
• Giữ vùng hậu môn sạch sẽ và khô thoáng 
• Hạn chế ngồi hoặc đứng quá lâu 
• Nằm nghiêng khi nghỉ ngơi 
• Tập các bài tập Kegel nhẹ nhàng 

Câu hỏi liên quan

Đang cho con bú có uống thuốc trĩ được không?
Trả lời: Phụ nữ đang cho con bú không nên tự ý uống thuốc trĩ mà cần có chỉ định của bác sĩ. Một số thuốc có thể qua sữa mẹ và ảnh hưởng đến bé. Để an toàn, bạn nên ưu tiên dùng thuốc bôi, thuốc đặt tại chỗ hoặc cải thiện chế độ sinh hoạt trước.

Cho con bú có cắt trĩ được không?
Trả lời: Phụ nữ cho con bú hoàn toàn có thể cắt trĩ nhưng cần được thực hiện sau khi sinh ít nhất 6 tuần. Nếu chỉ bị trĩ nhẹ (độ 1, 2), mẹ nên ưu tiên điều trị nội khoa tại nhà để đảm bảo an toàn tối đa cho nguồn sữa mẹ.

Kết luận

Phương pháp ngâm ngoài có thể nói là phương pháp tối ưu cho mẹ bị trĩ sau khi sinh. Ngoài ra, mẹ cũng cần tuân thủ lối sống sinh hoạt, chế độ ăn uống để nhanh chóng cải thiện tình trạng.

Nếu mẹ cần tư vấn kĩ hơn về vấn đề bị trĩ sau sinh, mẹ hãy liên lạc qua hotline 1800.088.818 để được Dược phẩm Hoàng Long Vina tư vấn.